Cố võ sư Quách Văn Kế và môn phái Lam Sơn Võ Đạo

Lam Sơn Võ Đạo là bộ môn võ học được kết hợp hài hoà và chắc lọc những tinh túy của Võ Thiếu Lâm Nam Phái và Võ Cổ Truyền Việt Nam. Lam Sơn Võ Đạo đã được Cố Võ Sư Quách Kế (1889-1976) sáng lập. Cụ là một trong “tam nguyệt” của làng võ Việt Nam và từng thọ giáo với ba vị danh sư nổi tiếng đầu thể kỷ 20 là Hàn Bái (sáng lập viên Hàn Bái Đường), Ba Cát và Bảy Mùa.

Võ danh “Lam Sơn” đã được Cụ Quách Kế chọn để tưởng nhớ một vị đại anh hùng dân tộc, Lê Lợi (1385-1433).

Các bài bản kỹ thuật được hệ thống hóa công phu và khoa học phù hợp với dáng vóc của người Việt Nam. Lam Sơn Võ Đạo thường không chọi thẳng các đòn mạnh bạo như qủa đấm mạnh hay đòn đá cao mà bỏ bộ lách né để khắc chế trở lại.

Võ Sư Chương Môn kiêm Giáo Sư Quách Phước là cựu Tổng Thư Ký Tổng Cục Quyền Thuật Việt Nam 1969-1975, và cũng là cựu huấn luyện viên cho các sĩ quan huấn luyện quân trường Quang Trung.


Lam Sơn Sư Tổ Quách Văn Kế

Cố võ sư Quách Văn Kế (1897-1976) sinh tại Tô Lịch Hà Nội. Từ nhỏ ông đã có niềm đam mê kì lạ với võ thuật, dường như cả thời trai trẻ của ông chỉ có duy nhất mỗi việc tầm sư học đạo.

Người thầy đầu tiên của ông là một trong Tam Nhật : Ba Cát. Tương truyền rằng Ba Cát vốn là vị võ cử cuối cùng của triều Nguyễn. Ông đã được thầy truyền thụ cho võ công gia truyền và võ công tuyệt kỹ của Trung Hoa , chính nhờ vậy mà ông sớm thành danh. Ở Tô Lịch ông trở thành một tay đô vật sừng sỏ không có đối thủ.

Năm 1918 sau khi Hàn Bái về nước mở Hàn Bái Đường, ông đến xin bái sư. Quách Văn Kế chính là một trong những học trò đầu tiên của Hàn Bái bên cạnh Vũ bá Oai.

Năm 1928 Hàn Bái đột ngột qua đời, cương vị chưởng môn để lại cho đại sư Vũ Bá Oai. Sau 10 năm theo thầy Bái học võ, võ công của ông lúc này có thể nói là vượt trội hơn người, cái chết của thầy ảnh hường rất nhiều đến ông.

2 năm sau . Năm 1930 ông vào Sài Gòn làm kế toán viên ở đây. Chính tại mảnh đất phồn hoa nhất Đông Nam Á một thời này ông may mắn gặp được một vị chân nhân bất lộ tướng đó là thầy Bảy Mùa - 1 trong Tam Nhật.

Bảy Mùa tên thật là Nguyễn Văn Bảy , sinh năm 1897 tại Sài Gòn. Vốn là một công nhân viên chức bình thường , ông ko mở lò võ chỉ nhận dạy một vài học trò ruột , ông chủ trương " quý hồ tinh bất quý hồ đa " . Nên ông nhận đệ tử rất khắt khe , ngoài tài năng còn phải có đạo đức . Ông chỉ dạy cho những người đã qua thời gian thử thách của mình.

33 năm khổ luyện võ học , với vốn võ học vô cùng của mình , thầy Kế là một trong số cao thủ giỏi võ nhất Sài Gòn nói riêng và cả nước nói chung thời bấy giờ. Ngưỡng mộ tài nghệ của ông , ký giả Trần Văn Hạnh chủ nhiệm nhật báo Dân Báo kiêm là chủ xưởng in Tín Đức thời bấy giờ , vốn là người mê thích võ thuật đã bỏ tiền ra cho ông mở võ đường. Thời đó võ đường của thầy Kế là một trong những võ đường qui mô nhất và đầu tiên ở Sài Gòn . Võ đường có hẳn một ban quản trị và một ban huấn luyện đầy đủ những tên tuổi võ sư trứ danh miền Nam . Tiếp nối sự nghiệp chấn hưng võ đạo mà thầy Bài đề ra , ông cùng các võ sư cộng sự nghiên cứu , hệ thống hóa đòn thế mỗi người lại tạo tiền đề khai sáng ra môn Lam Sơn võ đạo.



Trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp, thầy Kế lấy vốn võ học uyên thâm của mình đánh trả quân thù và lập được nhiều chiến công . Ông dạy võ cho thanh niên yêu nước ở sân vận động Hoa Lư và CLB Phan Đình Phùng với phương châm " cận chiến cấp tốc ", ông còn tham gia vào phụ trách cho ban huấn luyện võ thuật của lực lượng kháng chiến Đức Hòa ( Long An ) trong những năm sau đó . Được một thời gian ông được điều về Sài Gòn bảo vệ cơ sở cho đến ngày kí hiệp định Geneve (21/7/1954).

Năm 1949 với tư cách là Hội phó hội Bắc Việt tương tế , ông sáng lập ra Hội TDTT Lam Sơn để rồi chính thức là võ phái Lam Sơn sau này. Do kết hợp nhiều nét tinh hoa võ thuật nên Lam Sơn võ phái có cách đánh nhanh, sử dụng đòn cận chiến mạnh mẽ và đặt thực dụng lên hàng đầu cho mỗi đòn của mình. Ngoài hệ thống 20 bài quyền quy định mới của quốc gia do liên đoàn võ thuật VN quy định, Thầy Kế còn để lại một hệ thống quyền pháp và những bài võ trấn môn như : Phượng Hoàng Quyền, Phượng Hoàng song đao, Lão Mai côn, Quách gia đại đao ...

Năm 1960, tại miền Nam Việt Nam mỗi bang phái võ thuật hùng cứ một phương, nhưng bằng đức độ và võ học uyên thâm của cụ, ông đã thống nhất được các bang phái và được bầu làm chủ tịch Tổng cục Quyền thuật VN, cũng từ đây các tổ chức võ đài diễn ra thường xuyên, và là giải đấu tự do lớn nhất cả nước thời bấy giờ.

Sau khi ông qua đời (1976) , quyền chưởng môn được truyền cho người con trai út là lão võ sư Quách Phước, ông Phước còn là một họa sĩ và một nhiếp ảnh gia tên tuổi trong làng nghệ sĩ Sài Gòn.

Ngoài Võ Sư Chưởng Môn Quách Văn Phước, Cụ Quách Văn Kế còn đào tạo một số Võ Sư tên tuổi khác đang kế thừa và phát triển Võ phái Lam Sơn trong và ngoài nước như: Nghiêm An Thạch - Võ sư tại Pháp, Nguyễn Văn Nhu - Võ sư tại huyện Long Thành, kiêm chủ tịch hội Võ cổ truyền Tỉnh Đồng Nai và nữ Võ sư Huỳnh Ngọc Sương tại Bình Dương ̣(đã mất năm 2000).


Lão Võ Sư Chưởng Môn Quách Phước


Nguyên quán ở Hà Nội, võ sư Quách Phước sinh năm 1933 tại Sài Gòn. Tuy năm nay đã ngoài thất thập nhưng ông vẫn rất khỏe mạnh và minh mẫn. Với chiếc xe gắn máy, ông thường “chu du” khắp nơi trong thành phố HCM cùng vài tỉnh lân cận. Đồng môn, thân hữu có hữu sự, ông luôn có mặt và tận tình giúp đỡ.

Vốn con nhà nòi, ông được cha là võ sư Quách Văn Kế (1897-1976), chưởng môn Lam Sơn võ đạo- truyền nghề từ lúc chưa cắp sách đến trường. Lớn lên, võ sư còn thọ giáo thêm bác sĩ Đỗ Như Ánh (cao đồ của võ sư Vũ Bá Oai), võ sư Thanh Vân và võ sư Lê Văn Kiển (chưởng môn phái Nam Tông). Võ sư Quách Phước bước vào công tác huấn luyện võ thuật từ năm 1951 (lúc mới 18 tuổi) tại đền thờ Trần Hưng Đạo (số 36 đường Mayer, nay là đường Võ Thị Sáu, Q1), đồng thời theo học mỹ thuật tại trường Gia Định (nay là trường Đại học Mỹ Thuật TP. HCM). Từ đó đến nay, võ sư Quách Phước từng tham gia nhiều cuộc thi đấu biểu diễn võ thuật. Tuy chỉ cao 1,60m và nặng khoảng 50kg, nhưng võ sư Quách Phước thi triển những tinh hoa của Lam Sơn võ đạo rất xuất sắc như: Quách gia đại đao (dài 1,98m và nặng khoảng 4kg), Cửu khúc bạch long tiên (9 khúc sắt nối liền nhau, dài 1,33m và nặng khoảng 3kg), Phượng hoàng trượng… với nhiều đòn thế cương mãnh và được khán giả trong và ngoài nước mến mộ. Năm 1967, Võ sư Quách Phước được cha trao lại nhiệm vụ chưởng môn. Ông cũng từng được bầu làm tổng thư ký tổng hội võ thuật miền Nam Việt Nam suốt từ năm 1969- 1975, đồng thời làm tổng thư ký ban quản trị Tổng cuộc quyền thuật miền Nam Việt Nam 5 nhiệm kỳ liên tục.

Với quá trình dạn dày kinh nghiệm huấn luyện và thi đấu biểu diễn võ thuật, hơn 40 năm qua, võ sư Quách Phước đã truyền bá môn Lam Sơn võ đạo cho 10.000 thanh thiếu niên tại các điểm tập: sân vận động Hoa Lư, đường Lý Trần Quán, trường Bàn Cờ, nhà văn hóa Q.1, nhà văn hóa quận Bình Thạnh, nhà văn hóa Q. Phú Nhuận, trung tâm TDTT quốc phòng 2, đền Nam Chơn… và góp phần cung cấp cho làng võ Việt Nam 25 vận động viên (5 nữ) có trình độ thi đấu tốt. Đặc biệt, vận động viên Đặng Đức, biệt hiệu Lam Ngọc Đức, đã oanh liệt đoạt huy chương bạc trong giải vô địch năm 1974 tại Sài Gòn. Ngoài ra, võ sư Quách Phước đã đào tạo nhiều võ sư và HLV tiếp tục truyền bá Lam Sơn võ đạo đến với lớp thanh thiếu niên và giới hâm mộ võ thuật như: võ sư Đặng Đức, võ sư An Văn Siêu, võ sư Hồ Ngọc Toàn (đang huấn luyện tại Australia), võ sư kỹ sư Trần Văn Ba Jaques đang huấn luyện tại Montpelier, Pháp)…

Song song với nghề võ, ông còn là họa sĩ. Tranh của ông được triển lãm nhiều lần trong nước và ở Pháp. Sau 20 năm đứng trên bục giảng tại các trường mỹ thuật Gia Định, cao đẳng mỹ thuật, trung học sư phạm TPHCM, võ sư Quách Phước được trao tặng huy chương “vì sự nghiệp giáo dục”. Chưa hết. hơn 10 năm nay, ông còn có một niềm đam mê khác: mang máy ảnh đi nhiều nơi để ghi lại những hiện thực vui buồn của cuộc đời. Một số tạp chí võ thuật ở nước ngoài như : International, Karate Bushido, Arts Combat, Ceinture Noire, Castries… đã có bài giới thiệu các hoạt động của ông trong lãnh vực võ học và hội họa. Theo võ sư Quách Phước, võ thuật và hội họa là hai bộ môn có nhiều điểm tương đồng. Nhờ hôi họa, ông đã cải biên một số bài thảo của môn phái Lam Sơn võ đạo mang tính nghệ thuật và hoa mỹ hơn: còn khi vẽ, ông tưởng tượng mình đang chiến đấu với một đối thủ vô hình. Ông nói "trước tiên, tôi ước tính kích thước, tự đặt câu hỏi về phối cảnh, màu sắc… sau đó mới phát họa, vẽ đi vẽ lại, tẩy xóa nhiều lần… để hoàn thành bức tranh” . Với những kinh nghiệm nhiều năm huấn luyện, võ sư Quách Phước cũng dành thời gian biên soạn và xuất bản một số sách võ thuật như: 120 thế tự vệ phái nữ bảo vệ bản thân, Le Lam Sơn võ đạo (hai tập bằng tiếng Pháp, viết chung với người học trò là kỹ sư Trần Văn Ba Jaques)…

Hiện giờ, võ sư Quách Phước là thành viên ban cố vấn hội võ cổ truyền TPHCM và vẫn đang tiếp tục cống hiến những năm tháng còn lại của cuộc đời mình cho võ thuật và nghệ thuật… để vừa làm đẹp cho cuộc sống, vừa làm đẹp cho các đòn thế, bài võ của cha ông truyền lại cho các thế hệ đời sau, góp phần xây dựng một thế hệ thanh niên khỏe, đẹp và biết trân trọng giữ gìn những di sản văn hóa dân tộc.

Nguồn: Tổng hợp Internet