Tiểu sử cố võ sư Trần Huy Phong


Võ sư Trần Huy Phong sinh ngày 28­-12-­1938 tại Huyện Quần Phương Trung, quận Hải Hậu, tỉnh Nam Định (Hà Nam Ninh). Tên thật là Trần Trọng Bách, sau đổi thành Trần Quốc Huy. Ông là con thứ tư trong một gia đình gồm bảy anh chị em.

Thân phụ, cụ Trần Văn Bảng (1898-­1975) và thân mẫu cụ Trần Thị Nhạn (1913-­1993).

Ông sinh trưởng trong một gia đình có truyền thống võ học từ thế kỷ thứ 12, vốn là hậu duệ đời thứ 27 của Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn (1230- ­1300).

Ông lớn lên trong thời điểm Việt Nam vẫn còn trong ách đô hộ của người Pháp, nhưng nhờ sống tại đất tổ họ Trần nên được bảo vệ và đào luyện theo truyền thống võ học của gia tộc. Hàng ngày, ông được ông là Trần Văn Khiêm (1879-­1949), dậy châm cứu, luyện võ, lập trận, cỡi trâu, chèo thuyền, đấu vật, cỡi ngựa, học binh pháp và nghệ thuật dụng người (lãnh đạo, chỉ huy).

Chính nhờ thế, ông là người có chí cao, có tinh thần bất khuất, có tư cách lãnh đạo, có thiên tư hào hiệp, có tính rộng lượng, có nhân cách phóng khoáng và luôn vươn tay cứu đời.

Tính can đảm và quật cường của ông đã thể hiện ngay thời còn niên thiếu. Năm 1950 (năm ông 12 tuổi), vì chiến tranh gia đình ông mất liên lạc với thân phụ nên vào cảnh nghèo khổ cùng cực, mẹ ông vì quá lo lắng nên lâm bệnh nặng.

Ông quyết định dẫn em là Trần Huy Quyền (5 tuổi), từ Nam Định, vượt bộ hàng trăm cây số đi tìm cha. Sau hơn một tháng lặn lội, ông đến được Cẩm Phả và tìm được thân phụ. Cha ông, nước mắt chảy dài, cõng hai con về quê cứu vợ.

Năm 1954, ông theo gia đình di cư vào Nam, tình cờ gặp võ sư Nguyễn Lộc và theo học Vovinam tại võ đường Thủ Khoa Huân Sai Gòn năm 16 tuổi.

Ngay từ buổi đầu ông đã được võ sư Nguyễn Lộc đặc biệt chú ý, bởi ông có căn bản võ thuật và có năng khiếu hơn người, nên thăng tiến một cách vượt bực và trở thành một trong những môn đệ ưu tú và xuất sắc nhất của võ sư Nguyễn Lộc.


Từ năm 196 - 1964 ông mở võ đường, giảng huấn, và đào tạo cán bộ nồng cốt cho phong trào "Thanh Niên Khỏe Luyện Tập Vovinam", về đầy đủ ba phương diện : Trí, Đức, Thể.

Ông vốn là giáo sư toán tại các trường trung học Sài Gòn, nên đã phát triển hàng chục võ đường Vovinam­ tại các trường nơi ông dạy văn hoá. Nhờ đó, phong trào Vovinam­ trong giai đoạn này, không những không bị gián đoạn mà trái lại còn được phát triển rộng rãi. Số môn sinh tăng lên rất đông, kết quả ông đào tạo được một đội ngũ huấn luyện viên trẻ, tâm huyết, lý tưởng và có trình độ cao. Một tầng lớp cán bộ nền tảng đưa đến sự bật phóng cao độ cho các phong trào Vovinam­ trong thập niên 1964-­1975.

Các võ đường : Hồ Vũ, Ánh Sáng, Thánh Thomas, Thăng Long, Trí Đức, đền thờ Đức Thánh Trần ... là những võ đường tiêu biểu đã đi vào lịch sử ! Đã đánh dấu sự bật dậy, thể hiện tính quật cường và khả năng đáp ứng của Vovinam­, giúp Vovinam­ phát triển rộng rãi đến quảng đại quần chúng, thu hút được nhiều môn sinh, nhất là giới sinh viên, học sinh và trí thức.

Võ sư Trần Huy Phong là vị thầy có công lớn. Ông đưa môn phái từ một vài võ đường nhỏ bé trở thành một đại phái có địa vị và có bề thế trong xã hội.

Vovinam­ đã đạt được một nền tảng vững chắc, tiến đến giai đoạn trưởng thành trong những năm phát triển cao độ 1964-­1975, mà ngày nay các môn sinh trên thế giới đang tiếp tục thừa hưởng.

Đầu năm 1964, Vovinam được sinh hoạt tự do trở lại, ông cùng với các võ sư đương thời : Lê Sáng, Mạnh Hoàng, Nguyễn Văn Thư, Ngô Hữu Liễn, Phan Quỳnh, Trần Bản Quế, Nguyễn Văn Cường, Nguyễn Văn Thông... lên phương án và thiết lập chương trình pháp lý hóa Vovinam­. Ban chấp hành Môn phái được thành lập.

Võ sư Lê Sáng được bầu làm Chưởng môn, võ sư Trần Huy Phong trở thành nhân vật thứ hai của môn phái với hai nhiệm vụ : Phụ tá Chưởng môn, kiêm Trưởng Ban Nghiên kế.

Một dự án phát triển vĩ mô trên toàn quốc được ra đời, mở ra một kỷ nguyên huy hoàng nhất trong lịch sử môn phái Vovinam­.

Về phương tổ chức, ông đã đóng góp tích cực với các võ sư đương thời trên việc thành hình môn phái Vovinam­ qua các cơ chế và qui chế.

Về phương diện võ thuật, ông đã góp công khảo cứu và đóng góp vào hệ thống kỹ thuật cho Vovinam­ như sau :

-Triển khai hệ thống đòn chân trung đẳng từ số 13 đến 21.
-Đặt nền móng cho hệ thống chiến lược qua 10 đòn chiến lược căn bản đầu tiên của môn phái, dựa trên những khái niệm do Sáng Tổ Nguyễn Lộc hướng dẫn.
-Triển khai hệ thống vật qua 15 thế vật cơ bản, rút kinh nghiệm từ các bài song luyện và vật cổ truyền.
-Thành lập hệ thống tay không bắt vũ khí như : Tay không bắt mã tấu, tay không bắt búa, tay không bắt súng lưỡi lê, tay không bắt gậy...triển khai hệ thống giao đấu tự do và các qui luật tranh giải.

Về lý thuyết võ đạo, ông đã có công nghiên cứu và triển khai các lý thuyết sau đây :

-Luật Cương Nhu Phối Triển thành một hệ thống triết học, đồng thời lấy Triết Lý Cây Tre làm căn bản để dẫn giải.
-Chứng minh và lý giải các phương pháp té ngã Vovinam­ bằng động lực học và toán học.
-Soạn thảo đạo sống "Năm Tu Bốn Tiến".
-Chứng minh Tính dân tộc của Việt Võ Đạo.
-Chứng minh Tính khoa học của Việt Võ Đạo.
-Chứng minh Tính giáo dục của Việt Võ Đạo.
-Soạn thảo Nghệ thuật Lãnh đạo Chỉ huy.
-Viết sách Chủ Thuyết Cách Mạng Tâm Thân.
-Soạn thảo Giáo Trình trong việc giảng dạy tại phân khoa Giáo Dục Tâm Thể trong trường Đại Học
Hùng Vương.
-Soạn thảo lý thuyết và thực hành giáo trình luyện võ cao cấp: Nội Công Tâm Pháp.

Năm 1965, Chương trình võ thuật học đường được phát triển mạnh mẽ tại các trường trung học : Chu
Văn An, Trưng Vương, Cao Thắng, Gia Long (nay là Nguyễn Thị Minh Khai) và Pétrus Ký (nay là Lê Hồng Phong).

Vào thời điểm đó, võ sư Mạnh Hoàng và Trần Huy Phong vốn là giáo sư tại các trường trung học Sài Gòn, thường giao lưu và quen biết các giáo giới nên đã tức thời xin giấy phép biểu diễn chiêu sinh tại các trường trung học nói trên.

Liên tiếp hàng trăm lớp võ được khai giảng và chỉ trong một thời gian ngắn đã có hơn 8.000 học sinh ghi danh tập huấn Vovinam­.


Năm 1966, ông và võ sư Mạnh Hoàng thành lập Trung tâm Huấn luyện Hoa Lư, số 2 bis Đinh Tiên Hoàng, Sài Gòn. Thầy kiêm nhiệm giám đốc trung tâm này. Đây là một võ đường danh tiếng của môn phái trước 1975, thường xuyên có hàng ngàn môn sinh theo tập và đào tạo rất nhiều võ sư hồng đai xuất sắc, hiện đang sinh hoạt khắp nơi trên thế giới.

Năm 1968, ông  thành lập Tổng đoàn Thanh niên Việt Võ Đạo. Một tổ chức thanh niên bao gồm các môn sinh chuyên đào luyện các công tác xã hội, từ thiện, văn hóa, giáo dục và sinh hoạt thanh niên. Ông là Chủ tịch của Tổng đoàn này, và cũng là người đề xướng thành công trong việc đưa sinh hoạt võ thuật vào học đường và soạn ra chương trình võ thuật học đường trước 1975.

Song song, với tư cách Tổng đoàn trưởng Tổng đoàn Thanh niên Vovinam (1968­-1973), ông khai giảng hàng loạt võ đường trên toàn quốc.

Từ năm 1961 đến 1965, ông cùng với một số bạn đồng chí hướng như các giáo sư : Mạnh Hoàng, Hoàng Quân, Đinh Đức Mậu, Nguyễn Văn Cường, Phan Quỳnh, Nguyễn Xuân Thiều, Mai Trung Hoa... thành lập Trung tâm Giáo dục Cộng đồng, có mục đích tổ chức những lớp học miễn phí hoặc giảm phí luyện thi Trung học Phổ thông, luyện thi Tú Tài và các lớp võ tự vệ dành cho học sinh nghèo Sài Gòn và Chợ Lớn.

Năm 1970, võ sư Trần Huy Phong thành lập làng Cộng đồng Việt Võ Đạo &  Ủy ban Vận động Dựng đền thờ quốc tổ Hùng Vương cùng với hàng chục hội đoàn, đoàn thể và tổ chức tôn giáo tại Miền Nam như : Phật Giáo, Thiên Chúa Giáo, Tin Lành, Hoà Hảo, Cao Đài... Đặt trụ sở tại Trung tâm Huấn luyện Hoa Lư, một tổ chức lớn có tầm cỡ quốc gia. 


Trong năm 1973, ông nhiệm chức Tổng Cục trưởng Tổng Cục Huấn luyện Vovinam Việt Võ Đạo, kiêm Chủ tịch văn phòng phát triển Quốc tế. Với vai trò này ông là người đã đặt viên đá đầu tiên phát triển Vovinam­ tại hải ngoại, qua việc tổ chức các khoá đặc huấn (1973, 1974) và công nhận Liên đoàn Việt Võ Đạo Pháp (Fédération Française de Viet Vo Dao – Gs Phan Hoàng), đồng thời chính thức bổ nhiệm hai Huấn luyên viên (Trần Nguyên Đạo, Nguyễn Thị Huệ), đặc trách phát triển Vovinam­ Âu Châu. Bắt đầu từ đó Vovinam­ được truyền dậy khắp Âu Châu và Phi Châu.

Năm 1986, ông lãnh nhận sứ vụ Chưởng môn đời thứ ba của môn phái, nhưng đến năm 1990 thầy trao lại chức vụ Chưởng môn cho vị tiền nhiệm của mình, võ sư Lê Sáng, để dành thời gian nghiên cứu võ công.

Công tác văn hoá tiêu biểu nhất và đồng thời cũng là tâm nguyện của ông là việc thành lập Viện Đại học Hùng Vương. Trong đó Vovinam sẽ là bộ môn Giáo dục Tâm thể.

Ước vọng này lại được ông khơi động trở lại năm 1991 cùng với các ông: Ngô Gia Hy, Nguyễn Chung Tú, Phan Tấn chức, Nguyễn Nhã... và đến năm 1993 thì ước vọng được toại nguyện. Ngày 03­11-­1993, Bộ Giáo dục và Đào tạo, cấp giấy phép (Quyết định 2395/QĐ­TCCB) cho phép thành lập Viện Đại học Dân lập Hùng Vương, trụ sở được đặt tại biệt thự của võ sư Trần Huy Phong, số 97 đường Hoàng Văn Thụ ­ Sài Gòn.

Viện Đại học Hùng Vương trong bước đầu có 3 phân khoa, gồm : Tin Học, Y Khoa và Quản Trị. Riêng khoa Giáodục Tâm thể Vovinam­Việt Võ Đạo, tuy giáo trình đã được soạn thảo, nhưng không phát triển được vì sau đó ông lâm bệnh hiểm nghèo phải bỏ dở công trình qua Pháp điều trị. 


Năm 1992, ông xây dựng Võ Đạo Quán Cây Tre làm trung tâm huấn luyện Vovinam­ tư nhân đầu tiên. Ngoài ra thầy cũng là người đã vận động và tổ chức các giải vô địch Vovinam­  đầu tiên của Môn phái.

Năm 1994, ông lâm bệnh nan y. Ông được em là võ sư Trần Nguyên Đạo đưa sang Pháp chữa bệnh. Dù bị những cơn đau đớn hành hạ trong suốt ba năm cuối đời, võ sư Trần Huy Phong vẫn dũng cảm chịu đựng và hoàn tất tác phẩm Cách Mạng Tâm Thân, để lại một gia tài văn hóa quí báu cho môn phái và cho các hậu sinh.
Song song với việc mài mẫn viết sách, ông biết rằng không sống được bao lâu nữa ! Và đồng thời ý thức được vị trí quan trọng của mình trên vấn đề tái thành lập cơ quan lãnh đạo trung ương cho môn phái. Ngày 19-­03­1-995, ông viết một tâm thư từ bệnh viện Gustave Roussy (Pháp) gửi toàn thể các võ sư trên thế giới, thiết tha kêu gọi các võ sư hãy cùng nhau phá bỏ mọi tị hiềm, mặc cảm, phe phái để cùng kết đoàn tìm kiếm một giải pháp tương lai cho môn phái.

Lời kêu gọi này gây xúc động mạnh đến toàn thể các võ sư trên thế giới và nhận được hàng trăm bức thư hưởng ứng kêu gọi đến từ khắp năm châu. Sáu tháng sau, ông cùng với các võ sư niên trưởng ra Tuyên Cáo chính thức thành lập Hội Đồng Võ Sư Lãnh Đạo Môn Phái ngày 16-­09­-1995, và ủy nhiệm cho võ sư Trần Nguyên Đạo trách nhiệm tổ chức đại hội võ sư Vovinam Thế Giới.

Ngày 16, 17 tháng 8 năm 1996 đại hội được nhóm họp tại Paris ­ Pháp, dưới sự chủ tọa của ông cùng với sự tham gia của tuyệt đại đa số các võ sư trên thế giới. Chính nhờ thế hai cơ quan lãnh đạo trung ương của môn phái được thành lập và tiếp tục sinh hoạt cho đến ngày nay, đó là :
-Hội đồng Võ Sư Vovinam­ Việt Võ Đạo Thế giới
-Tổng Liên đoàn Vovinam­ Việt Võ Đạo Thế giới.

Tháng 7 năm 1997 ông trở về Việt Nam sinh hoạt một lần cuối với gia đình và các môn đệ tâm huyết. Ngày 13­-12­-1997, võ sư Trần Huy Phong qua đời tại Sài Gòn, Việt Nam. Trước khi ra đi, ông để lại di chúc, nhiều sách quí và tài liệu. Ông dặn dò các môn đệ phải tiếp tục thực hiện hoài bão của ông và đồng thời trao cho võ sư Trần Nguyên Đạo, bổn phận thực hiện di chúc.

Võ sư Trần Huy Phong ra đi, nhưng ông đã để lại nhiều công trình và những đóng góp to lớn cho môn phái và cho các thế hệ tương lai. Ông đã đào tạo và để lại rất nhiều môn đệ. Ngày nay họ là những người đã và đang tiếp tục công trình cao đẹp của ông. Tiếp tục ghi những nét son lịch sử cho các thế hệ thanh niên, cho nền tinh hoa và nền văn hóa võ thuật Việt Nam.

Hàng năm cứ đến ngày giỗ thầy, các môn đệ nhiều nơi trên thế giới đều tổ chức lễ tưởng niệm dâng hương tỏ lòng thành kính, nhắc nhớ công ơn to lớn và học tập gương sáng của thầy Trần Huy Phong.


" … Thầy là người tuyệt đối trung thành với Môn phái, mang nặng tình nghĩa sư môn, xử sự đúng mực, ân tình huynh đệ vuông tròn.

Thầy là người thấm nhuần được tinh thần Việt Võ Đạo, thể hiện rõ nét ba nguyên lý sống của Việt Võ Đạo : Sống, để người khác sống và sống cho người khác. Thầy có tinh thần khai phá và dấn thân, có lòng dũng cảm, đảm đương trọng trách, chẳng quản gian nguy. Thầy có đức tự tin vững chắc, mẫn nhuệ, ứng xử kịp thời.

Thầy có nếp sống trong sạch, giản dị, luôn quên mình để phục vụ lý tưởng. Thầy có đủ phong thái, đức độ và ý chí tiến thủ, có trình độ võ học uyên thâm, có kiến thức quảng bác, có năng lực và uy tín lãnh đạo… " (trích Chỉ dụ của võ sư Chưởng môn Lê Sáng – 12/05/1986)


Nguồn: Tổng hợp Internet